Praktische gids · AREI Boek 1
Uw elektrische keuring voorbereiden
Eendraadschema, situatieplan, officiële grafische symbolen en checklist voor de dag zelf. Een goed voorbereide keuring verloopt sneller, kost minder en eindigt veel vaker met een conform proces-verbaal bij het eerste bezoek.
1. Waarom uw keuring voorbereiden?
Een AREI-keuring is geen administratieve formaliteit: het is een veiligheidsverificatie die de verantwoordelijkheid van het erkende keuringsorganisme engageert. Om een installatie te kunnen certificeren, moet de inspecteur ze eerst begrijpen voordat hij ze test. De door de regelgeving voorziene documenten (eendraadschema + situatieplan) dienen precies daarvoor.
Wanneer deze documenten ontbreken of onvolledig zijn, ontstaan drie scenario's:
- De keuring duurt twee keer langer — de inspecteur moet het schema van de installatie reconstrueren via het bord, dozen openen, twijfels wegnemen.
- Niemand kan ze voor u improviseren — de ISO 17020-onafhankelijkheid verbiedt het organisme de documenten op te stellen die het keurt; alleen uzelf of uw elektricien kan ze opmaken.
- Het PV kan niet-conform zijn door documentair gebrek — zelfs als de fysieke installatie perfect is, is de afwezigheid van schema's een expliciet niet-conformiteitspunt van het AREI.
💡 Onthouden: 30 minuten voorbereiding vooraf besparen meestal 30 tot 60 minuten bezoek, en vermijden een documentaire inbreuk in het PV. Voor een mede-eigendom of een tertiair gebouw kan de winst meerdere uren bedragen.
2. De twee verplichte documenten
Ongeacht de aard van de keuring (verkoop, oplevering nieuwe installatie, belangrijke wijziging, periodiek 25 jaar, kortverhuur), moeten twee documenten aanwezig zijn:
Eendraadschema
Lineaire voorstelling van de installatie: meter, hoofdbord, onderverdelingen, vertrekken, beveiligingen, eindkringen. Het is de elektrische ruggengraat van het gebouw.
→ Meer infoSituatieplan
Geografische voorstelling: waar bevinden zich fysiek de stopcontacten, lichtpunten, schakelaars, borden, enz. Het is de kartering van de installatie.
→ Meer infoBeide documenten zijn complementair: het eendraadschema legt uit "hoe het is bedraad", het situatieplan zegt "waar het fysiek is". Het ene zonder het andere volstaat niet volgens het AREI. Laat u ook een gasinstallatie keuren? Volg dan onze gids Uw gaskeuring voorbereiden (isometrisch schema inbegrepen).
3. Het eendraadschema in detail
Het eendraadschema stelt, onder de vorm van enkelvoudige lijnen ("eendraad"), de elektrische boomstructuur van uw installatie voor. Het moet tonen:
- De netaansluiting (meter, leveringspunt, eventueel EAN).
- Het hoofdbord en alle onderverdelingen met hun verbindingen.
- De beveiligingstoestellen van elke kring: type (automaat, zekering), kaliber (16 A, 20 A, 32 A…), curve (B, C, D), uitschakelvermogen.
- De differentiaalschakelaars: type (AC, A, F, B), gevoeligheid (30 mA, 300 mA), beveiligde kringen.
- De eindkringen: aantal, doorsnede van de geleiders (1,5 mm² / 2,5 mm² / 4 mm² / 6 mm²…), kabeltype.
- De productiebronnen: PV-omvormer, batterij, generator, EV-laadpaal — sinds 2023 vereist het AREI uitdrukkelijk hun voorstelling.
- De equipotentiale verbindingen en de aarding.
Op een goed gemaakt schema moet men mentaal de bedrading van de hele installatie kunnen reconstrueren zonder ook maar één doos te openen. Dat is het doel.
4. Het situatieplan in detail
Het situatieplan wordt getekend op een architectenplan of een schaalschets van het gebouw. Het toont de fysieke positie van alle volgende elementen, aangeduid met dezelfde aanduidingen als op het eendraadschema:
- Verdeel- en manoeuvreborden.
- Verbindingsdozen.
- Aftakdozen.
- Stopcontactsokkels.
- Lichtpunten.
- Schakelaars.
- Vaste machines en toestellen.
- Bronnen (transformator, zonnepaneel, omvormer, batterij, enz.).
Voor een standaardwoning (≤ 150 m²) volstaat doorgaans één plan. Voor een gebouw met verdiepingen voorziet men één plan per niveau. Voor een industriële site één plan per functionele zone.
💡 Tip: vertrek van het architectenplan van het goed (vaak verstrekt bij aankoop) en plaats de symbolen er rechtstreeks op. Software zoals QElectroTech (gratis, open-source) of zelfs Inkscape volstaat. Bij gebrek volstaat een net en leesbaar handgeschreven plan wettelijk.
5. De officiële grafische symbolen van het AREI
Beide documenten (eendraadschema en situatieplan) moeten de genormaliseerde grafische symbolen van het AREI gebruiken (Boek 1, sectie 3.1.4). Hier is de officiële poster, volledig en bijgewerkt na de wijzigingen van het KB van 5 maart 2023 (toevoeging van symbolen voor laadpalen, PV-bronnen, huishoudelijke batterijen, domotica).
ℹ️ De labels op de poster zijn in het Frans, maar de symbolen zelf zijn taalonafhankelijk en officieel geldig in heel België.
📐 Klik op een afbeelding om te vergroten. De poster omvat alle in België geldende genormaliseerde symbolen.
6. Checklist voor de dag zelf
Naast de documenten moet u op de dag van de keuring het volgende voorzien zodat alles vlot verloopt:
- Vrije toegang tot het hoofdbord: geen kast, opbergruimte of plant ervoor. De inspecteur moet vrij kunnen werken.
- Toegang tot alle lokalen: de hele woning moet open zijn (kamers, kelders, zolders, garages, bijgebouwen).
- Alle automaten in gesloten stand (ON) — als sommige uit zijn, kan de inspecteur de overeenkomstige kringen niet testen.
- EAN-code (op uw elektriciteitsfactuur, 18 cijfers beginnend met 54).
- Vorig proces-verbaal indien beschikbaar (nuttig bij herkeuring na wijzigingen).
- Documenten van de wijzigingen: facturen van de elektricien, uitbreidingsplannen, attesten van indienststelling van PV.
- Een meerderjarige aanwezig tijdens het hele bezoek, die de kamers kan openen en vragen kan beantwoorden.
- Dieren in veiligheid — de inspecteur komt in alle kamers, ook die normaal gesloten zijn.
7. Veelgestelde vragen
Zijn het eendraadschema en het situatieplan verplicht?
Ja. Het AREI vereist beide documenten tijdens de keuring. Ze moeten ter plaatse aan de inspecteur worden voorgelegd, in een actuele versie die overeenstemt met de werkelijk in gebruik zijnde installatie.
Wat als ik de schema's niet heb?
De inspecteur kan ze niet in uw plaats opstellen: de ISO 17020-onafhankelijkheid verbiedt het organisme de documenten te creëren die het keurt, en hun afwezigheid wordt als inbreuk in het PV opgenomen. Bereid ze vooraf voor — zelf (de gratis onlinetool van Atlas kan daarbij helpen) of met uw installateur.
Moeten specifieke symbolen gebruikt worden?
Ja, de gebruikte grafische symbolen moeten conform de AREI-norm zijn (Boek 1, sectie 3.1.4). Een officiële poster is hoger op deze pagina downloadbaar.
Kan de inspecteur de keuring weigeren?
Als de documenten ontbreken of te onvolledig zijn om de installatie te identificeren, of als de inspecteur geen toegang heeft tot het bord en de te controleren punten, kan het bezoek worden onderbroken. Er is dan een vergoeding verschuldigd, overeenkomstig onze algemene voorwaarden.
Hoe lang duurt een goed voorbereide keuring gemiddeld?
30 tot 60 minuten voor een gemiddelde woning wanneer de documenten klaar zijn en alle lokalen en apparaten toegankelijk zijn, tegenover 90 tot 120 minuten wanneer de documentatie ter plaatse moet worden gereconstrueerd.
Klaar voor uw keuring?
Atlas Contrôle is een erkend keuringsorganisme BELAC ISO 17020 (n° 663-INSP) voor de keuring van elektrische installaties in België. Wij werken in Brussel, Wallonië en Vlaanderen vanuit 4 vestigingen.