Gratis tool · Cijfers NBN D51-006
Hoelang gaat een gasfles mee ?
De autonomie van een butaan- of propaanfles hangt af van drie dingen : haar inhoud (in kg), het vermogen van uw toestellen, en — wat bijna niemand vermeldt — het maximale debiet dat de fles werkelijk kan leveren volgens de temperatuur. Bereken uw geval, en begrijp waarom een fles « berijpt » en wanneer u moet overschakelen op twee flessen of een tank. Cijfers uit de officiële gids bij de norm NBN D51-006, door Atlas Contrôle (BELAC ISO 17020 nr. 663-INSP).
1. De autonomiecalculator
Geef uw fles op en het werkelijk gebruikte vermogen (niet het maximale vermogen van het kenplaatje als u maar één brander aanzet !). De berekening gebruikt de calorische waarden uit de gids bij de NBN D51-006 en vergelijkt uw verbruik met het continue debiet dat de fles kan leveren.
Richtwaarden : 1 brander ≈ 1,5-3 kW · bijverwarming ≈ 3-4 kW · waterverwarmer ≈ 8,7 kW · ketel ≈ 24 kW. Andere flesformaten : de gids bij de norm publiceert enkel debieten voor deze drie.
Verbruik
— g/h
Totale autonomie
—
ofwel — aan dit tempo
Gegarandeerd continu debiet
—
Hypothesen : onderste calorische waarde ≈ 12,85 kWh/kg (propaan) en ≈ 12,70 kWh/kg (butaan) ; continue debieten uit de gids bij de NBN D51-006, geldig als de fles minstens 25 % van haar lading bevat. Indicatief resultaat — het ontwerp van de installatie blijft de zaak van uw installateur en het keuringsorganisme.
2. De echte beperkende factor : het debiet, niet de inhoud
Een fles is geen gewoon reservoir : het is een verdamper. Het gas dat uw toestellen verbruiken komt van de verdamping van de vloeistof, en die verdamping onttrekt warmte aan de fles. Trekt u sneller dan de omgevingswarmte binnenkomt, dan koelt de vloeistof af, zakt de druk, berijpt de fles — en « geeft ze niets meer » terwijl ze niet leeg is.
De gids bij de NBN D51-006 becijfert het toelaatbare continue debiet (fles met minstens 25 % van haar lading) :
| Fles | −15 °C | −5 °C | +5 °C | +15 °C |
|---|---|---|---|---|
| Butaan 13 kg (Ø 300) | 0 g/h | 0 g/h | ≈ 200 g/h | ≈ 400 g/h |
| Propaan Ø 375 (18 of 46,5 kg) | ≈ 550 g/h | ≈ 800 g/h | ≈ 1 100 g/h | > 1 100 g/h |
- In een korte piek (≈ 1 uur) kan een butaanfles van 13 kg tot 600-800 g/h leveren — maar niet continu.
- Onder 25 % resterende lading zijn deze debieten niet meer gegarandeerd : het uitwisselingsoppervlak van de vloeistof verkleint.
- Butaan stopt met verdampen onder −0,5 °C — vandaar de regel : butaan binnen (> 5 °C), propaan buiten.
3. Wat de toestellen werkelijk verbruiken
Gemiddelde debieten uit de gids bij de NBN D51-006, te vergelijken met de tabel hierboven. Snelle omrekenregel : 10 kW ≈ 0,78 kg/h propaan.
| Toestel | Gemiddeld debiet | Opmerking |
|---|---|---|
| Kookplaat (rechaud) | ≈ 400 g/h | — |
| Fornuis 2 branders + kleine oven | ≈ 800 g/h | alle branders aan |
| Fornuis 4 branders + grote oven | ≈ 1 400 g/h | piek max 1 u |
| Waterverwarmer 8,7 kW | ≈ 680 g/h | tijdens het aftappen |
| Badgeiser 27,9 kW | ≈ 2 170 g/h | pieken van 15 min |
| Ketel 24,5 kW | ≈ 1 900 g/h | op vollast |
Een ketel van 24,5 kW (≈ 1 900 g/h) overschrijdt dus het continue debiet van om het even welke losse fles : dat is structureel een tank-toepassing — of, bij gebrek daaraan, een batterij gekoppelde flessen. Een fornuis daarentegen draait prima op een 13 kg. Voor de dimensionering van de leiding na de fles : zie de drukverliesberekening.
4. Twee gekoppelde flessen, of de tank ?
Wanneer één recipiënt niet meer volstaat, zijn er twee oplossingen conform de NBN D51-006 :
🔗 Batterij flessen + omschakelaar
Twee flessen (of groepen) verbonden door een manuele of automatische omschakelaar : wanneer de eerste leeg raakt, schakelt de voeding over op de tweede. Het debiet telt op, de continuïteit is verzekerd. Het typische montage van de horeca en de foodtrucks.
🛢️ Propaantank
Zodra er centrale verwarming op gas is, dringt de tank zich op : een bovengrondse tank van 1 000 L levert nog ≈ 3,3 kg/h bij 0 °C (voordruk 1,5 bar). Voorbeeld uit de gids : voor 5,2 kg/h gelijktijdige behoeften zijn al twee grote flessen Ø 375 nodig bij zacht weer — of een tank van 1 600 L. Zie keuring propaantank en de veiligheidsafstanden.
In beide gevallen moet de installatie (drukregelaars, leidingen, ventilatie, inplanting) conform zijn en gekeurd worden — alle details in onze volledige gids butaan & propaan (NBN D51-006).
5. Veelgestelde vragen
Hoelang gaat een butaanfles van 13 kg mee op een fornuis ?
Een fornuis met 4 branders en grote oven verbruikt ongeveer 1 400 g/h met alles aan — maar bij normaal koken (1 à 2 branders, een uur per dag) rekent u 100 tot 250 g per dag : een fles van 13 kg gaat dan 2 tot 4 maanden mee. Op een bijverwarming die continu trekt, is dezelfde fles daarentegen in enkele dagen leeg. Het debiet van uw toestel (in g/h) maakt het hele verschil — gebruik onze calculator voor uw precieze geval.
Waarom berijpt mijn fles en geeft ze geen gas meer terwijl ze niet leeg is ?
Het verdampen van het gas onttrekt warmte aan de vloeistof. Bij hoog debiet of koud weer koelt de vloeistof af tot haar kookpunt (−0,5 °C voor butaan, −42 °C voor propaan), stopt de verdamping en bedekt de fles zich met rijm. Sluit de kraan en laat ze opwarmen (tot 2 uur) : ze geeft opnieuw gas. Gebeurt dit herhaaldelijk, dan overschrijdt het gevraagde debiet wat de fles continu kan leveren : koppel twee flessen of schakel over op propaan.
Wat is het maximale debiet van een gasfles ?
Dat hangt af van het gas, de grootte van de fles en de temperatuur. Grootteordes uit de gids bij de NBN D51-006 (fles met minstens 25 % van haar lading) : een butaanfles van 13 kg levert continu ±200 g/h bij +5 °C en ±400 g/h bij +15 °C (600 tot 800 g/h in een piek van één uur) ; een propaanfles Ø 375 mm levert ±550 g/h bij −15 °C, ±800 g/h bij −5 °C en ±1 100 g/h bij +5 °C. Daarboven koelt de fles af en berijpt ze.
Hoeveel flessen zijn er nodig voor een verwarming van 10 kW ?
10 kW komt overeen met ongeveer 0,78 kg/h propaan. Eén fles Ø 375 volstaat continu enkel bij zacht weer (±1 100 g/h bij +5 °C, maar ±800 g/h bij −5 °C) — en het is net als het vriest dat men verwarmt. In de praktijk : twee flessen gekoppeld met een omschakelaar, of een tank als de behoefte permanent is. De keuring van de installatie controleert precies die verhouding debiet/opslag.
Heeft een halfvolle fles minder druk ?
Neen. De druk in een fles hangt enkel af van de temperatuur van de vloeistof, niet van de resterende hoeveelheid : bij 15 °C blijft een propaanfles op ±6,5 bar, vol of bijna leeg. Daarom kan men een fles niet peilen met een manometer — men weegt ze (het leeggewicht, de tarra, staat gegraveerd op de kraag).
Welke fles gebruiken in de winter : butaan of propaan ?
Propaan, buiten geplaatst. Butaan verdampt niet meer onder −0,5 °C (en het debiet stort al ver daarvoor in) : het is een binnenshuis-gas, te gebruiken boven 5 °C. Propaan kookt bij −42 °C en levert nog ±550 g/h bij −15 °C — het blijft heel de Belgische winter buiten bruikbaar. Opgelet : een propaanfles wordt nooit binnen geplaatst.
Een propaan- of butaaninstallatie te laten keuren ?
Offerte op maat. Reactie binnen 4 werkuren. Afspraak binnen 24-48u.
Bereken uw offerte in 30 seconden
Indicatieve prijs onmiddellijk, vrijblijvend.