Het energielabel van een woning verbeteren dankzij de technische installaties
Het energielabel van een woning verbeteren dankzij de technische installaties
De verwarming, de productie van sanitair warm water en de ventilatie hebben een rechtstreekse invloed op het energieverbruik van een woning. Ze vervangen of optimaliseren kan dus bijdragen tot een beter energielabel.
Maar niet alle werken hebben hetzelfde effect. De winst hangt onder meer af van de bestaande installatie, de gekozen toestellen, hun dimensionering en het gewest waarin de woning ligt. Dit zijn de belangrijkste aandachtspunten voor u investeert.
Wat meet het energiecertificaat?
In België wordt het energiecertificaat opgemaakt door een erkende certificateur. Men spreekt van een EPB-certificaat (PEB) in Wallonië en Brussel, en van een EPC in Vlaanderen.
Het kent de woning een label toe op basis van een raming van haar jaarlijkse energieverbruik, uitgedrukt in kWh/m². De berekening houdt onder meer rekening met:
- de verwarming van de ruimtes;
- de productie van sanitair warm water;
- de ventilatie;
- de koeling, wanneer die aanwezig is;
- de werking van de hulptoestellen;
- het rendement van de technische installaties.
De beoordeling gaat uit van een gestandaardiseerd gebruik. Zo kunnen woningen objectief worden vergeleken en wordt duidelijk welke posten beter kunnen, maar het berekende verbruik kan afwijken van wat werkelijk wordt gemeten. Ook de gewoonten van de bewoners, de ingestelde temperatuur en de gebruiksomstandigheden spelen een rol.
Bovendien verschillen de rekenmethodes en de labelschalen tussen de drie gewesten. Eenzelfde ingreep kan dus een andere impact hebben naargelang de ligging van de woning.
Verwarming: welke impact heeft een warmtepomp?
Een verwarmingsketel vervangen door een lucht-waterwarmtepomp verlaagt het berekende energieverbruik bijna altijd. Dat betekent echter niet dat de woning automatisch meerdere energieklassen wint.
Wanneer de warmtepomp een recente en performante condenserende gasketel vervangt, kan de verbetering van het label beperkt blijven. De gunstigste situaties zijn doorgaans:
- de vervanging van een stookolieketel;
- de combinatie van de warmtepomp met vloerverwarming, die geschikt is voor lage temperaturen;
- de plaatsing van een geothermische warmtepomp.
De keuze van het toestel mag dus niet alleen op de technologie steunen. Het werkelijke rendement hangt ook af van de dimensionering, het temperatuurregime en de compatibiliteit met de bestaande afgiftesystemen.
Het energiecertificaat bevat bovendien nuttige informatie over de gebouwschil. Een installateur kan die gebruiken om de warmteverliezen beter in te schatten en de installatie correct te dimensioneren.
Sanitair warm water: onnodige verliezen beperken
De productie en de verdeling van warm water bieden verschillende mogelijkheden tot optimalisatie.
De belangrijkste aanbevelingen zijn:
- circulatieleidingen voor warm water vermijden of verwijderen wanneer ze niet onmisbaar zijn;
- klassieke elektrische boilers vermijden;
- de leidingen tussen de productie en de tappunten zo kort mogelijk houden, bij voorkeur korter dan vijf meter;
- nagaan of een warmtepompboiler interessant is.
De winst van een warmtepompboiler hangt sterk af van het toestel dat hij vervangt. Ze kan aanzienlijk zijn wanneer de oude warmteopwekker verouderd is, maar veel beperkter wanneer het warm water al efficiënt door een condensatieketel werd geproduceerd.
Ventilatie: de debieten sturen en warmte terugwinnen
Zelfs wanneer een woning geen mechanisch ventilatiesysteem heeft, rekent de berekeningsmethode met een forfaitair verbruik dat samenhangt met de minimale luchtverversing.
Twee oplossingen kunnen het resultaat verbeteren:
- Vraaggestuurde ventilatie, met name bij een systeem C, stemt de luchtdebieten af op de behoefte en verlaagt zo het bijbehorende verbruik.
- Warmteterugwinning bij een systeem D beperkt de warmteverliezen door ventilatie en kan het berekende verbruik aanzienlijk doen dalen.
Bij een systeem met warmteterugwinning loont het bijzonder om de certificateur het werkelijke rendement van het toestel te bezorgen. Wanneer de regelgeving en de invoervoorwaarden het toelaten, is dat precieze gegeven vaak gunstiger dan de standaardwaarde.
Een correcte invoer is onmisbaar
Performante toestellen plaatsen volstaat niet: hun kenmerken moeten ook correct in het certificaat worden ingevoerd.
De certificateur mag, onder zijn verantwoordelijkheid en met naleving van de regels van elk gewest, bepaalde standaardwaarden vervangen door precieze technische gegevens. Zo wordt een te ongunstige raming van het verbruik vermeden.
De installateur speelt hier een essentiële rol door onder meer te bezorgen:
- de technische fiches van de toestellen;
- hun prestaties en rendementen;
- de kenmerken van het ventilatiesysteem;
- de lengte van de leidingen voor sanitair warm water;
- de andere gegevens die nodig zijn voor een exacte invoer.
Een nauwe samenwerking tussen de eigenaar, de installateur en de certificateur zorgt er dus voor dat de uitgevoerde verbeteringen correct worden erkend.
Waarom streven naar een beter energielabel?
Het energiecertificaat is verplicht bij de verkoop van een woning in België. Naargelang het gewest kunnen er ook eisen gelden voor de verhuur of de huurindexatie.
In Vlaanderen bijvoorbeeld zal vanaf 1 januari 2030 minstens een label D vereist zijn om een rijwoning of een appartement te verhuren. Daarna zijn nog geleidelijke verstrengingen gepland.
Een goed label kan bovendien:
- de waarde van het pand op de vastgoedmarkt verhogen;
- een koper of huurder helpen om zijn toekomstige energiekosten in te schatten;
- de woning minder gevoelig maken voor schommelingen van de energieprijzen;
- getuigen van een betere milieuprestatie.
Besluit: kies de werken volgens het vertrekpunt
Technische installaties bieden reële mogelijkheden om het energielabel te verbeteren, maar hun doeltreffendheid verschilt van woning tot woning. De vervanging van een oude stookolieketel, het wegwerken van grote verliezen op het warmwaternet of de plaatsing van een performante ventilatie hebben niet dezelfde impact als een optimalisatie van toestellen die al recent zijn.
Voor u investeert, is het dus nuttig om het bestaande certificaat, de staat van de installaties en de kenmerken van de gebouwschil te analyseren. Met een globale aanpak kunt u de meest relevante werken voorrang geven, zowel voor de energieprestatie als voor het comfort en de waarde van de woning.
Nood aan een keuring of certificaat?
Ons team antwoordt u binnen 24 uur.