Compleet voorbeelddossier zonnepanelen: een reële installatie als casestudy

De werkhypothesen

De klant woont in een bungalow in Henegouwen. Zijn wensen zijn precies en — zoals vaak — deels esthetisch:

• Verbruik: studie gevraagd voor 3 500 kWh/jaar (2 volwassenen, 2 kinderen). De klant heeft zijn verbruik al gerationaliseerd: recente lagetemperatuur-gasketel, nieuwe en conforme elektrische installatie, ledverlichting, huishoudtoestellen jonger dan 4 jaar. Dat is de juiste aanpak: eerst het verbruik verlagen (rationeel energiegebruik), daarna dimensioneren.
• Esthetiek: full black panelen, in staande opstelling, op één rij, in harmonie met het zwarte dak.
• Budget: de klant vraagt een volledige, gedetailleerde offerte om aanbiedingen te kunnen vergelijken.

Het technische plaatsbezoek (hoofdstuk 5) levert de dakgegevens:

De gedetailleerde offerte (~6 190 € incl. btw)

De offerte — opgesteld in 2023, de bedragen zijn dus indicatief — detailleert elke post: dat is wat de klant vroeg én wat het typecontract van de Waalse overheidsdienst (SPW) aanbeveelt.

Methodische aandachtspunten:

• De btw van 6 % geldt omdat de woning ouder is dan 10 jaar (renovatie); anders 21 %. Controleer het regime dat geldt op het moment van de facturatie — zie hoofdstuk 8.
• De offerte omvat de keuring door het erkende organisme en de plannen: dat is geen optie, injectie is verboden vóór de keuring (hoofdstuk 13).
• De algemene verkoopsvoorwaarden staan op de keerzijde: betalingsschema (hier 50 / 30 / 20 %), geldigheid van de offerte (15 dagen), de in de sector gebruikelijke garanties — 10 jaar op de dakwerken, 5 tot 20 jaar op de modules, 5 tot 10 jaar op de omvormer.
• In het voorbeelddossier zijn twee inconsistenties geslopen: « geraamde jaarproductie 3 500 kWh/jaar » op de offerte tegenover 3 905 kWh/jaar in de berekeningsnota, en 20 dakhaken op de offerte tegenover 18 in de stuklijst van de montagecalculator. Herlees uw dossier: een aandachtige klant ziet dit soort discrepanties.

Samenstelling van de string

Dit is de technische kern van het dossier: aantonen dat de string compatibel is met de omvormer over het hele Belgische temperatuurbereik (−10 °C tot +70 °C celtemperatuur) — de aanpak wordt uitgewerkt in hoofdstuk 7.

1. Omzetting van de temperatuurcoëfficiënt van Voc naar V/°C:
−0,25 %/°C × 39,36 V / 100 = −0,0984 V/°C

2. Extreme spanningen van één module (afwijking t.o.v. de 25 °C van de STC: −35 °C en +45 °C):

3. Maximumaantal modules per string: de maximaal toelaatbare DC-spanning gedeeld door de Uoc bij koude. Het dossier hanteert 750 V — de AREI-limiet voor de residentiële PV-generator — en niet de 1 100 V van de omvormer: 750 / 42,8 = 17,5 → max 17 modules.

4. Minimumaantal: de opstartspanning gedeeld door de Umpp bij warmte: 200 / 28,35 = 7,05 → min 7 modules.

5. Stroom: 1 string × Imp 13,27 A < 13,5 A per MPPT → OK (en Isc 13,72 A < 19,5 A toelaatbaar).

Het montageplan en de belastingen (mechanische bijlage)

De mechanische bijlage van het dossier is het projectplan Esdec ClickFit EVO (pannendak), gegenereerd door de calculator van de fabrikant: stuklijst (18 UniversalHook-dakhaken, 20 klemmen, 4 rails met koppelstukken en eindstukken), bemaatst bevestigingsplan (hartafstand van de haken max 1 231 mm, max 250 mm aan het uiteinde van de rail), dakoverzicht met de verboden zone van 30 cm langs de dakrand en de randzone van 0,6 m. De plaatsingsprincipes worden uitgewerkt in hoofdstuk 10.

De berekeningen steunen op de Eurocodes (EN 1990, EN 1991-1-3 sneeuw, EN 1991-1-4 wind, NEN 7250): windzone II (25 m/s), druk 638,61 N/m², sneeuw op de grond 0,5 kN/m² → 333,33 N/m² op het dak, klasse CC1, referentieperiode 50 jaar. Resultaat: 220,64 kg in totaal, ofwel 3,5 kg/m² over het dakvlak en 12,14 kg/m² onder het veld; maximale neerwaartse kracht 631 N per accessoire, max 676 N op één dakpan, rekenwaarde van de uittrekkracht −516 N op de haak.

Plannen: eendraadschema en situatieschema

Het technische dossier dat het AREI vereist (hoofdstuk 7.112 van Boek 1) omvat het eendraadschema en het situatieschema. Het eendraadschema van het voorbeeld toont: de string van 9 modules (3 915 Wp), 43 m solarkabel, de omvormer (3,3 kVA, 5,1 A), de XGB 5G2,5-verbinding naar het verdeelbord, het EXVB 4×16-vertrek naar de meter, de differentieel 300 mA type A, de automaten, de aarding (6 Ω gemeten, ruim onder de maximaal 30 Ω) en de volledige identificatie (meternummer, EAN-code, installateur, erkend organisme). Het situatieschema lokaliseert de modules, de omvormer, de borden en de kabeldaling.

Deze « as built »-documenten bepalen de keuring: injectie is pas toegestaan na het keuringsverslag van een erkend keuringsorganisme (hoofdstuk 13), gevolgd door de aanmelding bij de distributienetbeheerder (hoofdstuk 14).

Volledige checklist van het typeproject

De tien stappen van het project, van het eerste bezoek tot de overdracht van het dossier — elke stap verwijst naar het hoofdstuk van de gids dat ze uitwerkt:

1. Technisch plaatsbezoek: staat van dak en gebinte, afmetingen, hellingshoek, oriëntatie, schaduw, locatie van de omvormer, bestaand verdeelbord en aarding, type meter en aansluiting (mono/tri) — de volledige methode staat in hoofdstuk 5.
2. Klant: jaarverbruik, wensen (esthetiek, budget, eventuele batterij), eerst rationeel energiegebruik — men verlaagt eerst het verbruik en dimensioneert daarna.
3. Dimensionering: aantal modules, piekvermogen, factor oriëntatie/helling, geraamde productie (hoofdstuk 6), omvormer volgens de ≈ 80 %-regel (hoofdstuk 7), string gevalideerd bij −10/+70 °C (Uoc ≤ 750 V, MPP-bereik, stromen), DC- + AC-verliezen ≤ 2 %, spanningsval ≤ 1 %.
4. Mechanica: berekeningsplan van de montage (wind en sneeuw volgens de Eurocodes), verboden zones en randzones, statische controle van het gebinte — zie hoofdstuk 10.
5. Offerte: gedetailleerde posten, correcte btw (6 % / 21 %), keuring en plannen inbegrepen, algemene voorwaarden, garanties, betalingsschema — de economische richtpunten staan in hoofdstuk 8.
6. Administratief: gewestelijke stedenbouwregels (vrijstelling of vergunning), aanmelding en aansluiting bij de distributienetbeheerder (Fluvius in Vlaanderen), actuele premies en steunmaatregelen — zie de hoofdstukken 4 en 14.
7. Uitvoering: veilig werken op hoogte (PBM's, verankeringen EN 795/EN 517), plaatsing van haken, rails en modules, DC-polariteit, signalisatie « Niet onder belasting loskoppelen », aarding van de structuren — zie hoofdstuk 9.
8. Indienststelling: Uoc en polariteit per string, differentieel 300 mA type A getest, aarding ≤ 30 Ω, isolatieweerstand ≥ 500 kΩ, in- en uitschakelen van de omvormer, meterstanden — zie hoofdstuk 12.
9. Keuring: controle door een erkend keuringsorganisme (AREI 7.112, C10/11), keuringsverslag, melding aan de distributienetbeheerder — injectie mag pas daarna. Het volledige verloop staat in hoofdstuk 13.
10. Overdracht aan de klant: factuur, garanties, verslag van het erkend organisme, technische fiches en certificaten, as-builtplannen, productieraming, checklists voor storingen en onderhoud, foto's voor/na.

Zelfevaluatie: kritische lezing van eendraadschema's

We sluiten dit hoofdstuk af met vier oefeningen in kritische analyse van eendraadschema's van reële installaties — configuraties met 1 tot 3 strings van 250 Wp-modules en 1 tot 3 omvormers, PV-kast en verdeelkast, ORES-net. Dat is precies de reflex die elke installateur moet trainen: men toont u een schema, en u moet zeggen of het conform en correct gedimensioneerd is. Los de vier minicases hieronder op papier op vóór u de oplossingen opent, met enkel de tools van de hoofdstukken 7, 11 en 12.

Hebt u de fouten in deze vier schema's zelf gevonden — type en kaliber van de differentieel, de 80 %-regel, de spanningslimieten van de string, gPV-zekeringen, de verzamelrail, de C10/11-limieten per fase — dan beheerst u de kritische reflexen van de professionele PV-installateur. Mikt u op de RESCert-certificering? De RESCert-opleiding van Atlas Academy bereidt u erop voor.